Pomorze znane i nieznane

Wyszukaj w serwisie
 
 
 
 


Kalendarium pomorskie

Gdańsk, Świętopełk. Fot. Przemysław Marczewski  STYCZEŃ

 

Gdynia, fot. UM Gdynia  LUTY

 

 Władysławowo z lotu ptaka, fot. UM Władysławowo MARZEC

 

Hans Memling, Sąd Ostateczny. Fot. Muzeum Narodowe w Gdańsku  KWIECIEŃ

 

Wojska napoleońskie wkroczyły do Gdańska 26 maja 1807 r. Fot. Przemysław Marczewski  MAJ

 

Pałac Piłata, Kalwaria Wejherowska. Fot. Jacek Thiel   CZERWIEC

 

Panorama Gdańska i kościół Mariacki  LIPIEC

 

Tramwaj z 1952 r. Fot. ZKM Gdańsk  SIERPIEŃ

 

  WRZESIEŃ

 

Fontanna Neptuna w Gdańsku  PAŹDZIERNIK 

 

S/S Sołdek, fot. Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku  LISTOPAD 

 

Zdjęcie z planu "Czarny czwartek", fot. Przemysław Marczewski  GRUDZIEŃ

 


Wydarzyło się na Pomorzu - kalendarium historyczne

Styczeń

 


 

 

1 stycznia 1341 r.  wielki mistrz zakonu krzyżackiego Dietrich von Altenburg nadał Lęborkowi przywilej lokacyjny.
 
1 stycznia 1894 r.  oddano do użytku pierwszą stację kolejową w Gdyni, zbudowaną za 750 marek niemieckich.
 
1 stycznia 1924 r. gulden gdański stał się środkiem płatniczym Wolnego Miasta Gdańska. We wrześniu 1939 roku został zastąpiony przez markę niemiecką.
 
1 stycznia 1926 r.  ruszyła pierwsza linia autobusowa w Gdańsku. Trasa prowadziła ze śródmieścia do Sopotu, a obsługiwała ją firma Danziger Verkehrs Gesellschaft.
 

1 stycznia 1954 r.  naukowy dział Biblioteki Miejskiej został przekształcony w Bibliotekę Gdańską Polskiej Akademii Nauk (PAN).

 

 
     
      Fot. Przemysław Marczewski

2 stycznia 1951 r.  ruszył pierwszy pociąg Szybkiej Kolei Miejskiej z Gdańska Głównego do Nowego Portu.

2 stycznia 1952 r. wyruszył po raz pierwszy elektryczny pociąg SKM z dworca gdańskiego w kierunku Sopotu.

3 stycznia 1965 r. w kawiarni Cristal w Gdańsku-Wrzeszczu został założony przez Jerzego Kosselę i Henryka Zomerskiego zespół Czerwone Gitary.
 
6 stycznia 1486 r.  na mocy II pokoju toruńskiego, Sztum został przekazany królowi polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi.
 

 

Teatr Wybrzeże w Gdańsku, fot. P. Brozdowski

    Fot. Przemysław Brozdowski

7 stycznia 1967 r.  teatr Wybrzeże zainaugurował działalność w nowej siedzibie przy Targu Węglowym w Gdańsku.

 
7 stycznia 1982 r. runęła podmyta przez morze wieża widokowa Światowid w Jastrzębiej Górze.
 
8 stycznia 1947 r. przed Sądem Okręgowym w Gdańsku rozpoczął się drugi proces załogi Stutthofu.
 
9 stycznia 1838 r. w Gdańsku przy ul. Łagiewniki na Starym Mieście, z inicjatywy dra Matthiasa Löschina, otwarto pierwsze publiczne przedszkole.
 
9 stycznia 1988 r. podniesiono banderę na niszczycielu rakietowym ORP „Warszawa”.
 
10 stycznia 1920 r., według postanowień traktatu wersalskiego, Gdańsk stał się Wolnym Miastem.
  
10 stycznia 1935 r. wodowano trałowiec ORP „Mewa”.
  
 

Pomnik Świętopełka w Gdańsku. Fot. Przemysław Marczewski

 

 

 

 

 

 

 

11 stycznia 1266 r. zmarł książę Pomorza Gdańskiego Świętopełk II Wielki. 
     













   

 Świętopełk na skwerze przy ul. Szerokiej   w Gdańsku  

Fot. Przemysław Marczewski

 
  
11 stycznia 1558 r. powódź wywołana przez sztorm na Bałtyku całkowicie zniszczyła Łebę. Miasto odbudowano po drugiej stronie rzeki Łeby.
 
11 stycznia 1929 r. Gdynia stała się samodzielnym powiatem miejskim.
 
12 stycznia 1995 r. zmarł Zbigniew Kosycarz, znany gdański fotoreporter.
 
13 stycznia 1650 r. Wejherowo otrzymało prawa miejskie. 
  
       

      Fot. Przemysław Marczewski

13 stycznia 1683 r. biskup kujawski Bonawentura Madaliński poświęcił nową Kaplicę Królewską pod wezwaniem św. Ducha w Gdańsku.
  
14 stycznia 1993 r. na Bałtyku zatonął polski prom pasażerski „Jan Heweliusz”.
 
15 stycznia 1813 r. siły rosyjskie rozpoczęły oblężenie Gdańska.
 
17 stycznia 1920 r. Polska rozpoczęła przejmowanie Pomorza Gdańskiego, przyznanego na mocy traktatu wersalskiego.

18 stycznia 1380 r. prawa miejskie otrzymało gdańskie Młode Miasto, założone przez zakon krzyżacki.
 
18 stycznia 1926 r.do Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, na pokładzie ORP „Mewa", przybył pierwszy oddział wartowniczy.
 
18 stycznia 1946 r. w Gdyni odtworzono Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej.
 
20 stycznia 1543 r. wybuchł pożar na wieży kościła św. Jana w Gdańsku.
 
20 stycznia 1933 r. zmarł  admirał Kazimierz Porębski, autor programu rozbudowy floty wojennej oraz organizator Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej i lotnictwa morskiego w Tczewie.
 
23 stycznia 1793 r. Prusy dokonały zaboru Gdańska.

24 stycznia 1873 r. zakończono budowę browaru w Kuźniczkach (obecnie część gdańskiej dzielnicy Wrzeszcz).

25 stycznia 1945 r.  Sztum został bez walki zajęty przez oddziały sowieckie. Po wkroczeniu Armii Czerwonej do miasta, wiele budynków zostało podpalonych. W następstwie tego centrum zostało zniszczone w 50 procentach.
 
25 stycznia 1945 r. rozpoczęła się ewakuacja KL Stutthof.
 
26 stycznia 1526 r. w Gdańsku wybuchły zamieszki. Mieszczanie obalili magistrat i wprowadzili ustrój demokratyczny. Skasowano wszystkie klasztory katolickie, doszło do profanacji świętych obrazów. Zlikwidowano posady proboszczów. Nowe władze miasta wysłały  delegację do Marcina Lutra, z prośbą o przysłanie nauczycieli nowej wiary. Bunt zakończył się 17 kwietnia 1526 r. interwencją zbrojną króla Zygmunta Starego, który wraz z księciem pomorskim Jerzym I, na czele 8000 wojska spacyfikował rebelię. W Gdańsku przywrócono stary ustrój, a 14 przywódców niepokojów ścięto przed Dworem Artusa.
 
28 stycznia 1456 r. wprowadzono nowy podział Gdańska na 6 parafii.
 
   

    

28 stycznia 1611 r. urodził się Jan Heweliusz, gdański astronom, matematyk oraz browarnik. Na dachach swych kamienic w 1640 r. utworzył obserwatorium astronomiczne z własnoręcznie wykonanymi teleskopami i lunetami. Jest autorem: „Selenographia: sive Lunae descriptio (Selenografia: lub opisanie Księżyca)” – dzieła będącego zapisem obserwacji Księżyca. Wieloletnie obserwacje astronomiczne przyczyniły się do wydania przez Heweliusza katalogu położenia ponad 1500 gwiazd, co doceniło Królewskie Towarzystwo Nauk w Londynie, przyjmując badacza w poczet swoich członków. Jan Heweliusz zmarł 28 stycznia 1687 r. w dniu swoich 76. urodzin.



 
     
    Fot. Przemysław Marczewski  
 
 
29 stycznia 1920 r. wojska polskie, dowodzone przez generała Józefa Hallera, zajęły Starogard Gd. w imieniu Niepodległej Rzeczypospolitej. Do miasta przybył 65. Pułk Piechoty, zwany Starogardzkim.
 
30 stycznia 1260 r. Tczew otrzymał prawa miejskie.
 
30 stycznia 1945 r. został zatopiony statek MS „Wilhelm Gustloff" przez sowieckii okręt podwodny S-13. „Wilhelm Gustloff" był wykorzystywany do ewakuacji niemieckiej ludności z okolic Gdyni. Podczas ostatniego rejsu na pokładzie znajdowało się ok. 10 tys. ludzi. Z tonącego statku uratowało się jedynie 838 osób. Pod względem liczby ofiar, jest to największa znana katastrofa morska w historii.
 
31 stycznia 1840 r. wody Wisły przerwały pas wydm we wsi Górka, tworząc nowe ujście zwane Wisłą Śmiałą.

31 stycznia 1920 r. do Chojnic wkroczyło wojsko polskie pod dowództwem ppłk. Stanisława Wrzalińskiego. Miasto wróciło w granice Rzeczypospolitej po 148 latach zaboru pruskiego.
 
31 stycznia 1947 r. w Gdańsku przed Sądem Okręgowym zakończył się drugi proces załogi obozu Stutthof. 10 skarżonych skazano na karę śmierci, 14 – na pozbawienie wolności od 3 lat do dożywocia.
 

Oprac. Przemysław Marczewski

 








Publikujący: Bożena Micun-Gusman, data publikacji: 2012.01.27 10:47